E
e: (cong.) e
ebbene: (inter. di tipo interrogativo) emmè, bbè, mmè, mbè, ebbè
ebbro: vedi brillo
ebete: ngai, Samueli, maccarrune, maccafave, pappacola, pampasciune, paparascianni, cheli, scianni, ucchipertu
ebreo: bbreu, giutèu, (dispr.) àteu, rèticu, giuta, scumunicatu, canaja
eccedere: vedi esagerare
ecce homo: cciommu
eccellente: mundiale, (loc. agg.) d’oru, nu preggiu, nu spettàculu, nna maravija, nu ncantu, nu spiandore
eccellenza: ccellenza
eccellere: fare spiccu, tinire la parma
eccentricità: vedi bizzarria
eccentrico: vedi bizzarro
eccessivamente: superchiu, ṭroppu, mutu
eccessivo: ccessivu, superchiu, ṭroppu, mutu, ssai, de cchiùi, cu lla chica, cu lli conṭracannànimi, cu lli conṭracazzi
eccesso: ccessu, bunnanzia, ssabbissu, terrabbìliu, lu ṭroppu, lu de cchiùi, lu superchiu, (comportamento esagerato) bbusu, sballu
eccetto: infore, all'infore de..., nfurché, scrusu
eccezionale: mundiale, (loc. agg.) na bbomba, na cannunata
ecchimosi: nnirvicatura
eccitare: šciuḍḍicare, (trans. e con costr. pron.) rrapare, stuzzicare, scazzicare
eccitazione: puṭriṭru, murrete, (sessuale) frìcula, friculizzu, bbuju, bujore, prutitu
ecco: eccu, (eccomi) èccume, (eccoti) èccute, (eccolo/a) ècculu/a, elu/a, (eccoci) èccune, (eccovi) èccuve, (eccoli/e) ècculi/e, eli/e
economia: (risparmio) sparagnu
economico: marcatu, cunveniente
economo: tiratu, sparagnusu, tirchiu, sṭrittu, suttile, spilorciu, avaru
eczema: zzema (femm.)
edera: ètera
edificare: frabbicare
edificio: fràbbicu
educare: mparare, etucare, mmušciare, nzegnare, sṭruìre, (male) malemparare, vizziare
educato: ngarbatu, etucatu, buneḍḍu, custumatu, rispettosu, ggentile, curtese
educazione: tucazzione, dišcipulina, dišciprina, bbona crianza, curtesìa, ggentilezza, calatèu, ngarbatezza, civilezza, civirtà
efelidi: perchia 2
effettivo: vedi reale
effetto: fruttu
efficace: bbonu, vàlitu
efficiente: (funzionante) bbonu, sanu, vàlitu, (detto di persona) capace, brau, pràticu, àbbile, valente
egli: iḍḍu
eguale: vedi uguale
egualmente: lu stessu
ehi: ju, uèi
eiaculare: sburrare 1
elargire: rricalare, pruvvitire, rifurnire bbunnare, bbiundare, rricchire, mburbare
elastico: làstica
elefante: lefante
elegante: elecante, signurile,
elegantone: milordu, signurinu, šcicchi, šciccusu
eleganza: elecanza, crazzia
elementare: lementare
elemosina: limòsina, carità
elemosinante: cercantinu
elemosinare: limosinare, circare la limòsina
elettricità: currente, luce
elezioni: votazzioni
eliminare: minare, jentulare
ella: iḍḍa
elmo: ermu
elogiare: vantare, dire bbene, numinare
elogio: paneggìricu, vantu
eloquenza: chiàccara
emaciato: mmaccatu, šciupatu, sṭruttu, patutu
ematoma: vedi ecchimosi
embolia: coccia de sangu
embrice: ìrmice, coppu
emergenza: bisognu, circustanza, occasione, cungittura
emettere: cacciare
emicrania: dulore de capu
emorragia: buttu de sangu, (cerebrale) coccia an capu
emotivo: senzìbbile, scurnusu, faccimoḍḍe, vergugnosu
emottisi: vedi emorragia
emozione: batticore, parpitazzione, pàrpitu
empiastro: vedi impiastro
empire: vedi riempire
energumeno: ussessu, ndemuniatu
enteroclisma: vedi clistere
entrante: ci ṭrase, ci vene
entrare: ṭrasire, (con costr. pron.) nfilare
entrata: (ingresso) nṭrata, porta, purtiju, ngressu, aṭriu, (reddito) nṭrata, nṭroitu
entro: (avv.) inṭra, inṭru, (loc. prep.) inṭra (inṭru) a (de)…, (nel termine di…) ntermine de…
entusiasta: cautu, prisciatu, ṭrionfante
epa: ṭrippona
epidermide: pelle, culuritu, carnatu
Epifania: Bbifanìa, Pasca Bbifanìa
epilessia: lu guai (lu male) de Santu Dunatu
episcopato: vescuvatu
episodio: fattu 1
epoca: èpuca (èbbuca), tiempi, perìutu
eppure: eppuru
equestre: equesṭre
equilibrare: billanciare
equilibrio: quilibbriu (eculibbriu)
equivocare: capire fiaccu
erba: erva, (erbe secche) sṭrame
eremita: remita, rimitu
eretico: rèticu, giuta, giutèu, scumunicatu
eretto: rittu, dirittu 1, tisu, alla tisa, źźatu, mpizzatu
ergastolano: carciratu a vvita, ngaleratu
ergastolo: càrcire a vvita, càrcire perpetu
ergersi: (con costr. pron.) sullivare, ausare, ntisare, źźare
erigere: frabbicare
erisipila: risibbela
ernia: cuja, fiasca
ernioso: scujatu
eroico: valorosu, calibbardinu
erpete: focu de Sant’Antoni
erpicare: ṭrajare, ssuzzare
erpicatura: ṭrajatura
erpice: ṭraja
errare: vedi sbagliare
errato: sbajatu, scurrettu, sgarratu, sballatu
errore: errore, cannata, sbista, maccanza, sgarru, difettu, sbaju
eruzione: (cutanea) munna, essitura, sfocu, uscatura, bbuju, mbruscatura
erzegovina: (varietà di tabacco) źacuìna
esagerare: carcare la manu, tirare mutu la corda
esagerato: vedi eccessivo
esagerazione: vedi eccesso
esagitato: nervosu, arteratu, nervastènicu
esalare: sbapurare, sbafare 2, (fumo) fumicare
esalazione: àlitu, (buon odore) ndoru, (cattivo odore) fezzu, tanfa, puzza, zzumfiu (dell’ultimo respiro) sperazzione
esaltare: purtare an celu
esaltato: (eccitato) scazzicatu, tarantatu, scatinatu
esame: (controllo) cunṭrollu, cunṭrollata
esaminare: (controllare) cunṭrollare
esantema: sfocu, essitura, fròttica, craneḍḍu, munna
esasperare: tuccare lu sistema nervosu, nchiare, rumpire, sṭrubbare, stunare, cunṭrariare, ṭrumentare, rumpire li cujuni, fare dannare (tannare)
esasperato: dannatu (tannatu)
esattamente: paru paru, ggiustu ggiustu, pricisu pricisu
esatto: ggiustu, nduvinatu, paru 2, pricisu
esaudire: saudire (sautire), ssicurare, dire de sine
esaurimento: saurimentu
esaurire: (consumare) spicciare, cunzumare, (debilitare) saurire
esaurito: (consumato) spicciatu, cunzumatu, (spossato) sṭraccu, llicrisu, (affetto da esaurimento) sauritu
esca: isca
escavare: vedi scavare
escludere: llivare, cacciare, scanzare, mintire de parte
escluso: scrusu, llivatu, misu de parte
escogitare: nventare, ṭruare, cchiare
escoriare: scurciare, rascare
escoriato: scurciatu
escoriazione: scorciatura, rascatura, scrasciatura, rranfatura
escremento: mmerda, matara, strunzu, cacata, bisogni, cacca
escrescenza: porru, ozzu 1, pernòcculu, cilona, (di organo vegetale) nnutu
eseguire: fare, (bene) mmurtalare, (male) rrunzare, (alla meglio) rranciare
esempio: esempiu, (per esempio) ppe esempiu
esercito: esercitu
esercizio: (commerciale) puteca, necozziu
esibire: mmušciare 1, (ostentare) llardisciare (trasl.)
esibizionista: lardusu, mericanu, milordu, smargiassu, spaccone, cachellu, (ragazzina civettuola) caggianeḍḍa
esigente: diffìcile, siggente, severu, rìggitu, tostu
esigere: pretèndere (pretendire, pretènnere, pritèndere, pritènnere), ulire
esile: finu 1, suttile, šciupatu, rrisinatu, mmaccatu, ntisicatu, fierru filatu
esiliare: sṭraregnare, mannare a sregnu
esilio: sregnu
esimere: ffrancare, sparagnare
esistenza: vita 1
esistere: essere
esitare: ntartinire (ntartenire)
esitazione: ncertezza
esito: (favorevole) successu, (negativo) stangata, fiascu, scaccu
espandere: llargare, (un bene, un’attività) rrazzare
espansivo: calorosu, de core
espediente: ṭruata, tirata, stuźźia, ngegnu
espellere: llivare, cacciare
esperienza: pràtica (pràttica), sperenzia
esperimento: sperimentu, proa
esperto: brau, àbbile, pràticu, spertu
espettorare: spetturare, sputare, roffisciare
espettorato: sputazza, roffa, catarru
esplicito: chiaru, schettu, chiaru e tunnu
esporre: fare vitire, mmušciare 1
esposto: (agg.) ca se vite, mpizzatu, (sost.) qualera, tenunzia
espressione: (verbale) palora, vocàbbulu, (del volto) cera, facce, vista
espropriare: llivare, sequesṭrare (siquesṭrare)
esproprio: sequesṭru
essa: issa
essenza: ssenziu, sustanza
essenziale: ca nu ppote mancare
essere: essere
essiccare: (trans. e intr.) siccare, (intr.) sfriscire
essiccato: siccu, siccatu, sfrittu (sprittu
esso: issu
estate: state (mas.)
estenuare: vvilire, ssarmare, sṭraccare, llisare, smammare, rifardare
estenuato: vvilutu, ssarmatu, sṭraccu mortu, sṭraccu e llicrisu, llisatu (llisutu), smammatu, rifardatu
esteriorità: pparenza, pàmpane
esternamente: de fore
estivo: de lu state
estorcere: frecare, pijare a ffausi nganni, rricattare
estorsione: ricattu
estraneo: sṭraniu, furestieru, furestu, sṭranieru, scanušciutu
estraniarsi: sṭraniare (con costr. pron.)
estrarre: tirare, (la pietra dalle cave) cavare 2
estratto: ssenziu, (di pomodoro) sarsa, cunzerva, buatta, buttija, cuncenṭratu, (documeto) certificatu
estremità: capu 2, pizzu, cima, punta
estremo: ùrtimu, an funnu, a lla ripa
estro: esṭru, biźźarrìa, schirinzìa, schircu, sfiźźiu
estroso: sṭreusu, biźźarru, esṭrosu, sperpèticu, origginale, sṭranu
esumare: sprecare 1
età: ità (età)
eternità: l’eternu
eterno: eternu
ettaro: èttaru
eucalipto: caliptu
euforbia: totumaju
euforico: prisciatu prisciatu, ṭrionfante, cu lle scisciule
eugenia: (pianta) pipe carròfulu
evangelo: vangelu
eventualità: lu cisà, casu 2, scasualità, circustanza, occasione, cungittura
eventualmente: percisà, acchia, semài, se, ci, facciamu, casu mai, ṭroa ca
evidenza: veru, veritate, chiarezza
evviva: ebbiva