O

 

A

B

C

D

E

F

G

I

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

Z

 

  • o: (cong.) o

  • oh: (inter.) oh

  • obbedienza: bbedenzia

  • obbedire: ubbitire  (ubbidire)

  • obbligare: obbricare, suggettare, fursare (forsare, forzare, furzare), sfursare (sforsare, sforzare, sfurzare.), cusṭrìngere (cusṭringire)

  • obbligato: obbricatu, suggettatu, fursatu, sfursatu, cusṭrintu  (cusṭrettu)

  • obbligatorio: obbricatoriu

  • obbligo: òbbricu, duvere, bbricazzione

  • obeso: burźu, buźźunettu, crassu, crossu, ttappu, spanzatu, ṭrippinchiatu, ṭrippune, ṭrippusu, venṭrutu

  • obliquamente: de squišciu, de ṭrapizzu, de ṭraversu

  • obliquità:  squišciu,  ṭrapizzu, sbanatura, ugnatura

  • obliquo: ṭraversu, sbanatu, stortu

  • oca: pàpara

  • occasionale: scasuale

  • occasionalmente: scasuarmente, ppe cumbinazzione, ppe scasualità, (saltuariamente) quarche ffiata, ognettantu (gnettantu)

  • occasione: occasione, situazzione, cungittura, circustanza, cundizzione

  • occhiali: cchiali

  • occhialone: cannucchiale

  • occhiata 1: (pesce) cchiata

  • occhiata 2: (rapido sguardo) ucchiata (occhiata)

  • occhiello: majula, buca, pertusa, ṭravetta

  • occhio: occhiu, (occhio di pernice) occhiu de pešce, (stima a occhio) stursu (sturzu), muzzu, staju, còttimu

  • occhiolino: occhiu rizzu, (fare l’occhiolino) fare l’occhiu rizzu, chicare l’occhiu

  • occhione: turlì

  • occipite: cuzzettu, cuteḍḍa, culozza

  • occludere: uḍḍare, chiutire, ntasare

  • occlusione: ntasamentu, tappu

  • occluso: uḍḍatu, ntasatu

  • occorrente: (sost.) necessariu, ccenca serve, quiḍḍu ca serve, li sette lamenti

  • occorrere: sirvire (servire), nci ulire

  • occupato: nṭricatu, ṭravajatu, ṭribbulatu, cuscitatu, cripatu, ncardašciatu

  • oceano: mare, ucèanu

  • odiare: otiate (odiare, udiare, utiare), nu pputire vitire

  • odio: otiu

  • odioso: otiosu, mpurbiatu, musimmuttatu, ntipàticu

  • odore: (buono) ndoru, (cattivo) puzza, fezzu, ànfitu, lagnu, tanfa, culera

  • odorino: ndurinu

  • odoroso: ndurante

  • offendere: uffèndere (uffendire)

  • offensivo: ca uffende

  • offerta: ufferta, dunatìu, recalìa, busta, limòsina, bbusca, dunazzione, làšcitu

  • offertorio: uffertoriu

  • offesa: uffesa, nzurtu, malepalore

  • offeso: uffesu, ndignatu, scurrucciatu, rraggiatu, sdignatu

  • offrire: uffrire (offrire), dare, dunare, rricalare, cumpenzare

  • offuscare: umbrare, scurire, mbrunire, nnulare, ṭrubbare,

  • offuscato: umbratu, nnulatu, scuru, scurutu, ṭrubbu

  • oggettino: cosiceḍḍa

  • oggetto: cosa, (oggetto fuori posto) ṭraùju, talornu, tabbernàculu, prisepiu, scuncigni

  • oggi: osci

  • ogni: ogne (ogni)

  • ogni cosa: ccenca, gnencosa, quarsìasi cosa

  • ogni parte: ogni vvanna

  • ogni tanto: ognettantu (gnettantu)

  • ogni volta: ogne ffiata, tutte le fiate

  • ohimè: oimmena, oimmè, pouru mmie, focu meu

  • olà: uelà

  • oleario: de l’oju

  • oliare: mintire nu picca de oju, uncire cu ll’oiu

  • oliera: cuṭrubbiera

  • Olindo: Ulindu, Lindu

  • olio: oju, (olio di ricino) oju de lìcinu

  • oliva: ulìa

  • olivastro: tèrmite

  • oliveto: uliètu, fondu de ulìe

  • olivo: ulìa, àrgulu de ulìa, pete de ulìa, (virgulto) mazzareḍḍa

  • olmo: urmu

  • oloturia: cazzu de mare

  • oltre: dopu, nanti, (nanzi, nnanti, nnanzi, annanti, annanzi)

  • oltrepassare: scire cchiù nnanti, passare, surpassare, superchiare, ṭrapassare

  • omaso: centupezze

  • ombelico: viḍḍicu, (la zona circostante) viḍḍicaru

  • ombra: umbra, friscu

  • ombrare: umbrare

  • ombrato: umbratu, umbrusu

  • ombrellaio: mbrellaru

  • ombrello: mbrellu

  • ombroso: umbratu, umbrusu, (permaloso) umbrusu, cutugnusu, nnuticusu, nujusu, sufìsticu

  • omento: zzippa

  • omero: spaḍḍa

  • omettere: lassare, sartare, zzumpare, lassare fùttere, lassare de fare, mintire (mìntere) de parte

  • ometto: scaźźiùźźiuru, sṭrazzuḍḍu, mustisciu, scugnizzu

  • omicida: boja, ssassinu

  • omicidio: ssassiniu, delittu

  • omino: vedi ometto

  • oncia: onza

  • onda: onda (unda, unna), cavallone, undata

  • ondata: vedi onda

  • onde: de ḍḍune, de aḍḍu

  • ondeggiamento: cutulamentu (cotulamentu)

  • ondeggiante: cutulante, cotulisciante, ondulisciante

  • ondeggiare: cutulare (cotulare), cotulisciare (cutulisciare), ondulare (undulare), ondulisciare, nnazzicare

  • ondoso: cu lle onde

  • ondulare: ondulare (undulare)

  • ondulato: ondulatu (undulatu)

  • onestà: unestà (unestità)

  • onesto: unestu, calantommu, rettu, currettu, cušcenziosu, sinceru, pulitu, unoratu, virtosu

  • onisco: vermicùculu

  • onnipotente: ca pote tuttu

  • onomastico: lu nume (seguito dall’aggettivo possessivo o dal complemento di specificazione)

  • onorare: unorare (unurare), rispettare

  • onorato: unoratu, rispettatu

  • onore: unore

  • opaco: mattu

  • opera: òpera, fatica

  • operaio: operaiu, artieri, ommu, manìpulu, (specializzato) mešciu

  • operare: operare, aggire, fare, nḍuzzicare, scurcujare, ṭraficare

  • operazione: operazzione

  • operoso: faticante, vulenterosu

  • opificio: fràbbica, macaźźinu, stabbilimentu

  • opinione: giutizziu, pinzieri, cuncettu, sintenza, cuncezzione

  • oppiare: mpapagnare, nnubbiare

  • oppiato: mpapagnato, nnubbiatu

  • oppio: papagna

  • opporre: upponire (upporre, uppònere, uppunire)

  • opportunismo: nteresse, futti futti, mancia mancia

  • opportunista: futticumpagni, manciapane a ṭratimentu

  • opportunità: vedi occasione

  • opportuno: bbonu, currettu, nduvinatu, atattu, ggiustu

  • opposto: uppostu, cunṭrariu

  • oppresso: uppressu, nfertu, schiau, servu, ṭrumentatu, marturiatu

  • oppressore: uppressore, ṭrïànnu

  • opprimente: upprimente, fastitiusu, sfissiante, soffucante, pisante, sṭrubbante

  • opprimere: upprimere, marturiare, pernoticare, persecutare, bersajare, puntare, sṭrubbare, turmentare, ṭrumentare

  • ora 1: (sost.) ura

  • ora 2: (avv.) moi, mo, (d’ora in poi) de moi a nnanti

  • orale: urale, a ppalore

  • ormai: oramai (urmai), a stu puntu

  • orario: urariu

  • orata: urata

  • orazione: (preghiera) orazzione, prechera, suffraggiu, sùpprica, (discorso) discorsu, cumiźźiu, prètica

  • orchestra: urchesṭra, nchesṭra, (nelle “parazzioni”, il palco adibito alle bande musicali) cassarmònica

  • orcio: capasa, ozza

  • orciolo: ozzu 2, mmile

  • orco: nanniorcu

  • ordinare: (mettere ordine) ordinare, nḍizzare, sistimare (dare un ordine) ordinare, cumannare, ncaricare

  • ordinario: ordinariu, sòlitu, cumune

  • ordinato: (in ordine) ordinatu, nḍizzatu, sistimatu

  • ordine: cumannu

  • ordire: urdire

  • ordito: urditu, stisa, ṭrama

  • orditoio: urdituru

  • orditura: urditura

  • orecchia: ricchia

  • orecchietta: ricchitella

  • orecchino: ricchinu

  • orecchio: ricchia

  • orecchioni: ricchiàscini

  • orefice: rèfice

  • Oreste: Ureste

  • orfanello: orfaneḍḍu

  • orfano: òrfunu (òrfanu)

  • orfanotrofio: orfanuṭrofiu

  • organetto: organettu

  • organista: sonatore de òrganu

  • organizzare: organiźźare (urganiźźare), fare, cumbinare, priparare

  • organizzazione: organiźźaźźione

  • organo: òrganu

  • orgia: casinu, burdellu, bbuffata, sazziata, sṭrazzata, sburdacchiata

  • orgoglio: superberìa, superbia, crandezza, cuntinenza

  • orientamento: urientamentu

  • orientare: urientare, ntènnere, capire, (con costr. pron.) ccujire, ṭruare

  • oriente: uriente, livante

  • orifizio: ucca, uccale

  • origano: rienu

  • originale: origginale, (bizzarro) biźźarru, esṭrosu, sṭrambu, sṭranu, sṭreusu, sperpèticu

  • originalità: origginalità (urigginalità), biźźarrìa

  • originario: urigginariu, origginale, vecchiu

  • origine: orìggine (urìggine), nàšcita, tiricata, dišcendenza

  • orina: urina, pišcia, pišciazza, pipì

  • orinale: rinale, pišciaturu, vasu de notte

  • orinare: urinare, pišciare

  • orinata: pišciata

  • orinatoio: pišciaturu

  • orizzontale: stisu ppe llongu

  • Orlando: Urlandu

  • orlare: nnafricare

  • orlato: nnafricatu

  • orlatura: nnàfricu

  • orlo: (di un recipiente) musu, (di un tessuto) nnàfricu

  • orma: pitata 2, stumpisciata, stampa

  • ornamento: urnamentu, parazzione, urnatu, festone, bbellimentu

  • ornare: urnare, bbellire, ccunzare, parare

  • ornato: urnatu, bbellitu, ccunzatu, paratu

  • oro: oru

  • orobanche: spurchia

  • orologio: tarloci (arloci), sbeja

  • Oronzo: Ronzu, Runzinu, Nzinu

  • orrendo: terrìbbile, crutele, servaggiu

  • orrore: terrore, paùra, cacareḍḍa, ṭrïàca, pànticu, sajema, schiantu, (cosa o persona particolarmente brutta) schifu, schifezza, sṭraformu, mosṭru, abbortu, cacata

  • orsù: mena

  • ortaggi: foje, rrobba de l’ortu

  • Ortelle: Urtelle

  • ortica: ardica

  • orticoltore: sciardinieri

  • orto: ortu, ortale (urtale)

  • ortolano: ortulanu, sciardinieri, cuntatinu, furese, curtivatore, culone, razzale

  • orzaiolo: orgialuru

  • orzata: urźata

  • orzo: orgiu

  • osare: riscare, risicare, zzardare

  • osceno: mmucatu, schifusu, sùccitu

  • oscillare: vedi ondeggiare

  • oscillazione: cutulamentu (cotulamentu), cutulata (cotulata), ùrcumu

  • oscurare: scurire, mbrunire, umbrare

  • oscurato: scurutu, mbrunutu, umbratu

  • oscurità: scuru (sost.)

  • oscuro: scuru (agg.)

  • ospedale: spitale

  • ospizio: spiźiu 2, asiliu

  • ossario: ossariu (ussariu)

  • ossequio: rispettu, cunziterazzione

  • osservanza: rispettu, cunziterazzione

  • osservare: usservare, quardare, cunsiterare, rispettare, custare, cuntemprare, cutire

  • osservazione: usservazzione, cunsiterazzione, pinzamentu, rifressione

  • ossessionare:  ussessiunare, dannare, marturiare, mpaccire, pernoticare, pizzulisciare, sṭrubbare, persecutare, bersajare, puntare

  • ossessione: ussessione, persecuzzione, pena, croce, fastitiu, sṭrubbu, ṭrumentu, turmentu

  • ossesso: ussessu, diàulu, ndemuniatu, pacciu, stòticu, nervastènicu

  • ossa: osse

  • osso: ossu

  • ostacolare: ustaculare, cunṭrastare, cunṭrariare, ṭrattinire, mpedire

  • ostacolo: mpedimentu, cumpricazzione

  • oste: ṭrattore 1, tavernaru

  • osteria: taverna, puteca, ṭratturìa

  • ostetrica: mammana

  • ostia: ostia

  • ostile: cunṭrariu, nimicu

  • ostinarsi:  pijare punta, (con costr. pron.) ustinare, ncapunire, ntestardire, mpuntare

  • ostinato: ustinatu, ncapunitu, ntestardutu

  • ostinazione: ustinazzione, purfidia, puntiju, ccanimentu

  • ostrica: òsṭrica

  • ostruire: uḍḍare, ntasare

  • ostruito: uḍḍatu, ntasatu

  • ostruzione: ntasamentu

  • otrantino: uṭrantinu

  • Otranto: Uṭràntu

  • ottanta: uttanta (ottanta), quaṭṭru vintine

  • ottantina: ottantina (uttantina)

  • ottavino: uttavinu, fraulu

  • Ottavio: Uttaviu

  • ottavo: uttavu

  • ottenere: cunquistare, quatagnare, bbuscare

  • ottimista: fituciosu, speranzusu

  • ottimo: òttimu, bbonu bbonu, mutu bbonu

  • otto: ottu, quaṭṭru cucche

  • ottobre: ottobbre

  • ottocento: ottucentu, quaṭṭru cintinare

  • ottomila: ottumila, quaṭṭru mijare

  • ottone: uttone

  • otturare: uḍḍare, chiutire, ntasare, mintire lu tappu, mintire l’uḍḍaturu

  • ovatta: uatta, mmace

  • ovest: punente

  • ovile: curti, ricintu, lu chiusu, ncurtaturu, mbracchiu, curtali

  • ovvio:  chiaru chiaru

  • oziare: fare l’arte de u caifassu, scire a spassu, stare cu ll'anca ncavarcata, vacabbondare, fare lu vacabbondu, fare lu spacendatu

  • ozio: l’arte de u caifassu

  • oziosamente: cu ll’anca ncavarcata

  • ozioso: caifassu, vacabbondu, cernijentu, scanzafatiche, sfaticatu, spacendatu

 

 

                                                                                                                    IL CARTACEO